Aylarca beklediniz. İşvereniniz evrakları topladı, siz konsolosluk randevusuna gittiniz, herkes “tamam bu iş” diyordu. Sonra e-Devlet’te o soğuk ibare belirdi: başvurunuz olumsuz değerlendirilmiştir. Gerekçe yok, açıklama yok, sadece bir ret. Şimdi ne olacak? İşe başlama tarihi yaklaşıyor, belki Türkiye’deki hayatınızı bu izne göre planlamıştınız. İyi haber şu: çalışma izni reddi yolun sonu değildir — ve doğru adımları doğru sürede atarsanız, bu karar çoğu zaman geri çevrilebilir.
Çalışma İzni Başvurusu Neden Reddedilir?
Çalışma izinleri, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından değerlendirilir. Ret kararlarının büyük bölümü birkaç tipik nedene dayanır ve bunları bilmek, hem itirazınızı hem de olası yeni başvurunuzu doğru kurmanızı sağlar.
En sık karşılaştığımız ret nedeni, işyerinin değerlendirme kriterlerini karşılamamasıdır. Bakanlık, çalışma izni talep eden işyerinde kural olarak izin başına belirli sayıda Türk vatandaşının istihdam edilmesini ve işyerinin belirli bir ödenmiş sermaye ya da ciro düzeyine sahip olmasını arar. Küçük ölçekli bir şirket, bu eşiklerin altında kaldığında başvuru çoğu zaman daha masaya gelmeden reddedilir.
İkinci büyük grup, ücret kriterine takılan başvurulardır. Yabancıya teklif edilen ücretin, yapılacak işin niteliğine göre asgari ücretin belirli katlarının altında kalması ret sebebidir. İş sözleşmesinde “asgari ücret” yazıp yönetici pozisyonu için izin istemek, en klasik hatalardan biridir.
Bunların dışında sahte veya yanıltıcı belge kullanımı, mesleğin yalnızca Türk vatandaşlarına hasredilmiş olması (avukatlık, noterlik, eczacılık, özel güvenlik gibi), yabancının kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından sakıncalı görülmesi ve iş piyasası testinde aynı işi yapabilecek yerli işgücünün bulunduğu değerlendirmesi de ret gerekçeleri arasındadır.
Ret Kararına İtiraz: 30 Günlük Kritik Süre
Burası işin kalbi, çünkü hak kaybının en çok yaşandığı yer tam olarak burasıdır. 6735 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca, çalışma izni ret kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. Bu süre hak düşürücüdür; 31. gün yapılan itiraz, gerekçeniz ne kadar haklı olursa olsun incelenmez.
Peki itiraz dilekçesine ne yazılır? “Kararınız haksızdır, yeniden değerlendirin” demek itiraz değildir. Etkili bir itiraz, ret gerekçesini nokta atışı çürütür: kriter eksikliği iddia edilmişse güncel SGK hizmet dökümleri ve mali tablolarla işyerinin eşikleri karşıladığı gösterilir; belge eksikliği söz konusuysa eksik belge tamamlanarak sunulur; ücret kriterine takılmışsa güncellenmiş iş sözleşmesi eklenir. İtiraz aşaması, dosyanızı güçlendirmek için elinizdeki son idari fırsattır — bu yüzden aceleye getirilmemelidir.
İtiraz da Reddedilirse: İdare Mahkemesinde İptal Davası
Bakanlık itirazınızı da reddederse, yargı yolu açılır. Ret işlemine karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Karar merkezi idare tarafından verildiğinden, davalar uygulamada Ankara idare mahkemelerinde görülür. Mahkeme, Bakanlığın takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığını denetler; gerekçesiz veya somut dayanaktan yoksun ret kararları bu aşamada sıklıkla iptal edilmektedir.
Sık gelen bir soru: “Dava sürerken Türkiye’de kalabilir miyim?” Dava açmak tek başına ikamet hakkı vermez. Vize veya ikamet izni süreniz doluyorsa, dava süreciyle paralel olarak ikamet statünüzü ayrıca planlamanız gerekir. Bu iki sürecin koordinasyonu, tam da bir yabancılar hukuku avukatının katma değer sağladığı noktadır.
İtiraz mı, Yeniden Başvuru mu? Doğru Stratejiyi Seçmek
Her ret kararında itiraz en doğru yol olmayabilir. Ret gerekçesi, gerçekten mevcut olan bir eksiklikten kaynaklanıyorsa — örneğin işyeri o tarihte kriterleri sağlamıyorduysa — itiraz büyük olasılıkla sonuçsuz kalır. Böyle durumlarda eksikliği giderip yeni bir başvuru yapmak, aylarca sürecek bir itiraz-dava maratonundan çok daha hızlı sonuç verir.
Buna karşılık ret, hatalı bir değerlendirmeye, yanlış tespit edilmiş bir olguya veya gerekçesiz bir takdire dayanıyorsa itiraz ve gerektiğinde dava yolu tercih edilmelidir; çünkü aynı dosyayla yapılan yeni başvuru, büyük ihtimalle aynı gerekçeyle yeniden reddedilecektir. Kısacası önce ret gerekçesinin doğru teşhisi gelir, strateji ondan sonra kurulur.
Sık Yapılan Hatalar
Yılların dosya pratiğinde aynı hataların tekrarlandığını görüyoruz. İlki, tebliğ tarihini takip etmemek: ret kararları e-Devlet veya işverenin sistemi üzerinden bildirilir ve fark edilmediğinde 30 günlük süre sessizce tükenir. İkincisi, gerekçeyi öğrenmeden körlemesine yeniden başvurmak — arka arkaya gelen retler, dosyanızda olumsuz bir görünüm yaratır. Üçüncüsü, itiraz dilekçesini yeni belge sunmadan, duygusal bir serzeniş metni olarak yazmak. Dördüncüsü, izinsiz çalışmaya devam etmek: bu hem işverene ciddi idari para cezası getirir hem de yabancı hakkında sınır dışı sürecinin başlamasına yol açabilir. Ret almış bir yabancının Türkiye’deki hukuki statüsü, çalışma izni dosyasından bağımsız olarak ayrıca korunmalıdır.
Sonuç
Çalışma izni reddi can sıkıcıdır ama telafisi mümkün bir aşamadır. Yapmanız gerekenler net: tebliğ tarihini belgeleyin, ret gerekçesini tam olarak öğrenin, 30 günlük itiraz süresini kaçırmayın ve itiraz ile yeniden başvuru seçeneklerini gerekçeye göre tartın. Süreler kısa, usul teknik olduğundan, kararı aldığınız gün bir yabancılar hukuku avukatıyla görüşmek, sizi hem zaman kaybından hem de muhtemel ikinci bir retten kurtarır.
Hukuki danışmanlık için Avukat Selman YANI: +90 531 512 12 77 | avukatselmanyani.com
